Навука і тэхналогіі1313

Навукоўцы ствараюць бяспечны звышмагутны рэактар, які дазволіць адмовіцца ад нафты і газу

У даследчым цэнтры Кадараш на поўдні Францыі пачалося будаўніцтва першага ў свеце эксперыментальнага тэрмаядзернага рэактара ІТЭР. Цырымонію адкрыў прэзідэнт Эмануэль Макрон — пад музыку з кінасагі «Зорныя войны», піша bbc.com.

Навукоўцы сур'ёзна называюць ІТЭР штучным сонцам. У вакуумнай камеры памерам з 10-павярховы дом — 30 м у вышыню і столькі ж у дыяметры — плануецца ў прамысловым маштабе прайграць працэс тэрмаядзернага сінтэзу, які сілкуе энергіяй нашу зорку.

У тэорыі тэрмаядзерны сінтэз — невычэрпная крыніца энергіі. Усяго некалькіх грамаў вадароднага паліва дастаткова, каб забяспечыць цяплом і электрычнасцю тысячы дамоў, а «брыкет» памерам з ананас можа замяніць 10 тыс тон вугалю.

Толькі ў адрозненне ад традыцыйных цеплавых або атамных электрастанцый, тэрмаядзерны рэактар не забруджвае атмасферу выкідамі парніковых газаў і не пакідае таксічных радыеактыўных адходаў.

«Мы натхняліся Сусветам і зоркамі, дзе тэрмаядзерны сінтэз стварае энергію на мільярды гадоў наперад», — заявіў генеральны дырэктар ІТЭР Бернар Біга.

Удзельнікі праекта падкрэсліваюць: ІТЭР — эксперыментальны рэактар. Гэта не тэрмаядзерная электрастанцыя, а пляцоўка для беспрэцэдэнтнага фізічнага эксперыменту.

Аднак, калі ўсё пойдзе па вызначаным плане, гэты эксперымент вызначыць будучыню ўсёй энергетыкі на планеце.

ІТЭР — самая маштабная навуковая будоўля ў гісторыі чалавецтва. У эксперыменце бяруць удзел 35 краін: Індыя, Кітай, Расія, ЗША, Паўднёвая Карэя, Японія і краіны ЕС (плюс Вялікабрытанія і Швейцарыя) — гэта 80% усёй сусветнай эканомікі і больш за палову насельніцтва планеты.

Асноўны аб'ём фінансавання (45%) узяў на сябе Еўрасаюз. Астатнія выдаткі краіны-ўдзельніцы дзеляць пароўну.

Палівам рэактара служаць дзве разнавіднасці вадароду (іх называюць ізатопы) — дэйтэрый і трытый. У адрозненне ад нафты, газу і ўранавай руды, запасы і таго і іншага практычна не абмежаваныя: адзін у прамысловых маштабах здабываецца з вады Сусветнага акіяна, другі — з літыю, у выніку досыць нескладанай рэакцыі.

Але галоўнае адрозненне, па словах навукоўцаў, гэта абсалютная бяспека тэрмаядзернага рэактара, паколькі там папросту няма чаму выбухаць.

Каментары13

COVID-19 — хутчэй за ўсё, лабараторнага паходжання. Сенсацыйны вынік расследавання20

COVID-19 — хутчэй за ўсё, лабараторнага паходжання. Сенсацыйны вынік расследавання

Усе навіны →
Усе навіны

Ігара Кулея звольнілі з пасады кіраўніка рэдакцыі навін «Белсата»22

Як мінімум 56 чалавек загінулі падчас цісканіны на футбольным стадыёне ў Гвінеі

Купаўся ў моры, хадзіў у горы і зарабіў 8 тысяч еўра. Беларус расказаў пра сваю сезонную працу ў Харватыі6

Адзін са спарынг-партнёраў Лукашэнкі пазабаўляўся, даўшы інтэрв'ю нейрасетцы1

У Гомелі асудзілі ўкраінца і двух беларусаў за «агентурную дзейнасць» і «здраду дзяржаве». Летась пра іх паказвалі фільм

У цэнтры Мінска таксіст пратараніў некалькі машын ВІДЭА1

У Мінску каля Камароўкі заўважылі цэлую зграю свойскіх пацукоў. На рынку кажуць, што гэта не іхнія ВІДЭА

«На што павінна пайсці Расія? Пажадана на тры літары». На сустрэчы з Шольцам Зяленскі не быў дыпламатычным31

«Мы з вамі не па чутках ведаем, што такое культура ў нашай краіне». Што гаварылася на прадстаўленні новага міністра культуры15

больш чытаных навін
больш лайканых навін

COVID-19 — хутчэй за ўсё, лабараторнага паходжання. Сенсацыйны вынік расследавання20

COVID-19 — хутчэй за ўсё, лабараторнага паходжання. Сенсацыйны вынік расследавання

Галоўнае
Усе навіны →